منظومه شمسی
منظومه شمسی ما نوع خاصی از منظومه سیارهای است، یعنی ستارهای با چند سیاره که دور آن میچرخند. اگرچه فقط منظومه ما بهطور رسمی «منظومه شمسی» نامیده میشود، ستارهشناسان بیش از ۳۲۰۰ ستاره دیگر را در کهکشان راه شیری پیدا کردهاند که چند سیاره دور آنها میچرخند. بدون تردید منظومههای سیارهای بیشتری در کیهان وجود دارند که هنوز موفق به کشف آنها نشدهایم.
خورشید فقط یکی از حدود ۲۰۰ میلیارد ستاره در کهکشان ما است. بنابراین دانشمندان باید جاهای زیادی را برای یافتن سیارههای فراخورشیدی یا سیارههای خارج از منظومه شمسی بگردند. خوشبختانه، پیشرفتهای اخیر بهحدی بوده است که ستارهشناسان واقعا میتوانند چنین سیارههایی را پیدا کنند. با ما همراه باشید تا با منظومه شمسی و انواع دیگر منظومهها بیشتر آشنا شوید.
چرا پیدا کردن سیارههای خارج از منظومه شمسی دشوار است؟
حتی نزدیکترین ستارههای همسایه تریلیونها مایل با ما فاصله دارند. همه ستارهها در مقایسه با هر سیارهای که دور آنها میچرخد، بسیار بزرگ و درخشان هستند. در نتیجه پیدا کردن سیاره در نزدیکی ستارهای دور، مثل تشخیص دادن کرم شبتاب کنار یک فانوس دریایی درخشان در فاصله چند مایلی است.

سایر منظومههای سیارهای چگونه هستند؟
یافتهها ثابت کرده است که سیارههای خارج از منظومه شمسی شگفتانگیز و متنوع هستند. یکی از این سیارهها، HD 40307g، یک «ابرزمین» است که حدود هشت برابر زمین جرم دارد. نیروی گرانش این سیاره بسیار قویتر از زمین است، بهطوری که در آن وزنتان دو برابر خواهد بود!
| بیشتر بخوانید: زمین چطور بهوجود آمد؟ |
سیاره دیگری به نام Kepler-16b دور دو ستاره میچرخد. اگر غروب خورشید را در این سیاره تماشا کنید، دو ستاره را میبینید که در افق پایین میروند. در منظومه سیارهای دیگر به نام تراپیست-۱ هفت سیاره اندازه زمین وجود دارد که ممکن است با آب مایع پوشیده شده باشند. این سیارهها نسبتا نزدیک هم هستند. اگر روی یکی از سیارههای منظومه تراپیست-۱ بایستید، ممکن است شش سیاره دیگر را در افق ببینید!

ستارهشناسان چگونه منظومههای خورشیدی دوردست را پیدا میکنند؟
ماموریت کپلر ناسا بیش از ۲۶۰۰ سیاره فراخورشیدی را در طول ماموریت ۹ساله خود پیدا کرد. همچنین فهرستی از بیش از ۳۰۰۰ سیاره فراخورشیدی بالقوه دیگر تهیه کرد که ستارهشناسان باید با دقت بررسی کنند تا مطمئن شوند که واقعا سیاره هستند.
| بیشتر بخوانید: هر چیزی که باید درباره زمین بدانید |
ماهواره نقشهبردار فراخورشیدی گذران (TESS) که یک تلسکوپ فضایی ساخت ناسا است، به شکار سیارههای فراخورشیدی ادامه میدهد. در حالیکه فضاپیمای کپلر قسمت خاصی از آسمان را جستوجو میکرد، تس تمامی آسمان را رصد میکند تا هزاران سیاره را که دور نزدیکترین و درخشانترین ستارهها میچرخند، پیدا کند.

