فهرست مطالب
- داستان چیست؟
- از خود ویدیو چه میدانیم؟
- آیا میتوان اندازه و ارتفاع جسم را مشخص کرد؟
- آیا سرعت جسم غیرعادی است یا یک هواپیماست؟
- آیا پهپاد است؟
- آیا ممکن است بادبادک چراغدار باشد؟
- ادعای هواپیمای مخفی و ویدیوهای هوش مصنوعی
- ادعای هواپیمای مخفی «3R3B» متعلق به DARPA چیست؟
- آیا ویدیو با هوش مصنوعی ساخته شده است؟
- آیا این یک «یوفو» است؟
- پس فعلاً چه میتوان گفت؟
ویدیوهایی که از شامگاه یکشنبه ۲۹ شهریور ۱۴۰۵ در شبکههای اجتماعی منتشر شدهاند، مجموعهای از نورهای رنگی را به عنوان یک جسم نورانی در آسمان تهران نشان میدهند.
بعضی کاربران این تصاویر را به محدوده بزرگراه آزادگان تهران نسبت دادهاند و در بازنشرها از عبارتهایی مانند «یوفو»، «بشقاب پرنده در تهران»، «پهپاد ناشناس در آسمان تهران» و حتی یک هواپیمای مخفی آمریکایی استفاده شده است.
اما ویدیو واقعاً چه چیزی را نشان میدهد؟ آیا میتوان از روی آن اندازه، ارتفاع یا سرعت جسم را تعیین کرد؟ و آیا شواهدی برای ادعاهایی مانند «بشقاب پرنده» یا یک سامانه فوقمحرمانه نظامی وجود دارد؟
بررسی فریمبهفریم ویدیویی که در اختیار ما قرار گرفته، همراه با مرور گزارشها و ادعاهای منتشرشده، نشان میدهد که بخش مهمی از آنچه درباره این تصاویر گفته شده فراتر از اطلاعاتی است که واقعاً از فیلم میتوان به دست آورد.
داستان چیست؟
چند ویدیو از شب ۲۰ سپتامبر، برابر با ۲۹ شهریور، در شبکههای اجتماعی منتشر شد که علت دیده شدن نورهای رنگی در آسمان تهران را به بحثی داغ تبدیل کرد و نورهای متحرکی را نشان میداد. برخی پستها محل ضبط این جسم نورانی بزرگراه آزادگان معرفی کردند.
رسانههای ایرانی و خارجی نیز حضور یک شیء ناشناس بزرگراه آزادگان را تکرار کردهاند، اما در زمان انتشار این فکتچک، محل دقیق فیلمبرداری بهطور مستقل تأیید نشده است.
در پی مشاهده شیء ناشناس در آسمان تهران، گزارشهای دیگری نیز مدعی مشاهده نورهای مشابه در مشهد و زاهدان شدهاند، اما ارتباط آنها با ماجرای نورهای مرموز تهران و فیلم اصلی مشخص نیست.
تا این لحظه هیچ مقام رسمی ماهیت این جسم پرنده ناشناس در تهران را اعلام نکرده و اطلاعات تأییدشدهای درباره ارتفاع، فاصله یا ابعاد آن منتشر نشده است.
از خود ویدیو چه میدانیم؟
نسخهای از فیلم جسم نورانی آسمان تهران که بررسی کردیم حدود ۲۳٫۳ ثانیه طول دارد، رزولوشن آن ۷۲۰ در ۱۲۸۰ پیکسل است و ۵۷۶ فریم دارد و با H.264 فشرده شده است. در بررسی فریمبهفریم این شیء ناشناس در آسمان تهران، چند منبع نور رنگی شامل سفید، آبی بسیار روشن، بنفش، صورتی، سبز، زرد و نارنجی در آرایشی خمیده یا هلالی دیده میشود.
یک تمایز مهم وجود دارد؛ دوربین بدنه یک شیء ناشناخته نورانی تهران را ثبت نکرده است؛ بلکه مجموعهای از چراغها را روی یک قوس نشان میدهد.
در هیچیک از فریمهای قابل استفاده در فیلم یوفو در تهران، سطح بدنه، لبه مشخص یک وسیله یا ساختار صلبی که بتوان شکل جسم را تعیین کرد دیده نمیشود.
آیا میتوان اندازه و ارتفاع جسم را مشخص کرد؟
خیر. یکی از رایجترین خطاهای تحلیل نورهای مرموز در آسمان تهران این است که اندازه ظاهری جسم با اندازه واقعی آن اشتباه گرفته میشود. تا وقتی فاصله جسم ناشناس بالای تهران از دوربین را ندانیم، محاسبه طول یا عرض آن غیرممکن است.
درباره ارتفاع نیز، حضور یک شیء نورانی بالای تهران در میان ابرها، از یک تصویر دو بعدی قابل تشخیص نیست که جلوی ابر است یا پشت آن. بنابراین ارتفاع جسم نورانی در آسمان تهران، چه چند ده متر باشد و چه چند کیلومتر، از این ویدیو قابل محاسبه نیست.
آیا سرعت جسم غیرعادی است یا یک هواپیماست؟
سرعت این جسم پرنده ناشناس آسمان پایتخت نیز قابل تعیین نیست زیرا دوربین در طول ضبط حرکت میکند و بدون دانستن فاصله، سرعت زاویهای به سرعت واقعی تبدیل نمیشود. هیچ شتاب آنی یا تغییر مسیر بسیار سریعی که نشاندهنده یک بشقاب پرنده در تهران با فناوری غیرعادی باشد، در فیلم دیده نمیشود.
آیا این یک هواپیمای عادی است؟ به احتمال زیاد نه؛ آرایش چراغهای این شی نورانی ناشناس تهران با چراغهای موقعیت یک هواپیمای مسافربری متعارف شباهت روشنی ندارد. پهپاد بودن آن نیز ممکن است، اما فیلم مدرک کافی برای شناسایی قطعی آن بهعنوان پهپاد در اختیار نمیگذارد.
اما از آن نمیتوان نتیجه گرفت که هر نوع وسیله ساخت بشر، از جمله وسیله تفریحی یا پهپاد سفارشی، منتفی است.
آیا پهپاد است؟
ممکن است، اما فیلم مدرک کافی برای شناسایی آن بهعنوان پهپاد ندارد.
پهپادهای تفریحی یا سفارشی میتوانند چراغهای LED متعدد داشته باشند و حتی برای نمایشهای نوری استفاده شوند.
اما در این ویدیو بدنه یا روتور دیده نمیشود و حرکت مشخصی که بتوان آن را به کنترل فعال یک پهپاد نسبت داد نیز وجود ندارد.
بنابراین «پهپاد» یک فرضیه ممکن است، نه یک شناسایی قطعی.
آیا ممکن است بادبادک چراغدار باشد؟
این توضیح از نظر بصری با آنچه در فیلم دیده میشود بهخوبی سازگار است و در حال حاضر یکی از محتملترین توضیحات معمول برای آن است.
بادبادکهای مخصوص پرواز شبانه میتوانند دهها یا حتی صدها LED قرمز، سبز و آبی داشته باشند. نمونههای تجاری نیز با LEDهای متعدد و الگوهای چشمکزن عرضه میشوند و از فاصله، پارچه و سازه بادبادک ممکن است تقریباً دیده نشود و فقط چراغها در آسمان باقی بمانند.
این نکته به چند ویژگی فیلم تهران مربوط میشود:
چراغها در امتداد یک شکل خمیده قرار دارند؛ فاصله نسبی آنها کمی تغییر میکند؛ مجموعه نورها حرکتی آرام و نوسانی دارد؛ و جسم صلب مشخصی در میان آنها دیده نمیشود.
چنین رفتاری میتواند با بادبادکی که در باد تغییر جهت میدهد یا سازهاش اندکی تغییر شکل میکند سازگار باشد.
اما باید میان «سازگار بودن با بادبادک LED» و «اثبات اینکه بادبادک بوده» تفاوت گذاشت.
برخی رسانهها اکنون با قطعیت نوشتهاند که جسم «بادبادک چراغدار» بوده است، ولی همان گزارشها منبع مستقلی برای شناسایی مستقیم آن ارائه نکردهاند و حتی اذعان کردهاند که مقام رسمی هویت آن را اعلام نکرده است.
بنابراین صورت دقیقتر ادعا این است:
بادبادک LED یکی از توضیحهای معمول و بسیار سازگار با تصاویر است، اما هنوز شناسایی قطعی جسم نیست.
ادعای هواپیمای مخفی و ویدیوهای هوش مصنوعی
ادعای تعلق این یوفو در آسمان تهران به وسیلهای به نام «3R3B» متعلق به DARPA با قابلیت اسکن ۱۳۰ متر زیر زمین، هیچ منبع معتبری ندارد و DARPA هواپیمایی با این مشخصات برای اسکن از آسمان ندارد. همچنین بررسی بصری ویدئو نشانه آشکاری از ساخت با هوش مصنوعی نشان نمیدهد، هرچند به دلیل در دسترس نبودن فایل اصلی دوربین، نمیتوان اصالت قطعی فایل را کاملاً تایید کرد.
ادعای هواپیمای مخفی «3R3B» متعلق به DARPA چیست؟
در برخی پستهای شبکههای اجتماعی ادعا شده جسم نوعی وسیله آمریکایی با نام «3R3B» یا نامی مشابه است که متعلق به DARPA است و میتواند اهداف یا تأسیسات را تا حدود ۱۳۰ متر زیر زمین شناسایی کند.
برای این ادعا هیچ منبع معتبر قابل ردیابی پیدا نشد.
جستوجوی نامهای 3R3B و R3B در ارتباط با DARPA به یک هواپیما یا سامانه شناختهشده با چنین مشخصاتی منتهی نمیشود.
DARPA البته پروژههای واقعی برای فناوریهای زیرزمینی داشته است. یکی از معروفترین آنها Subterranean Challenge بود.
اما آن پروژه درباره رباتها و سامانههای خودمختاری بود که وارد تونلها، معادن و غارها میشدند و محیط زیرزمینی را نقشهبرداری و جستوجو میکردند. برنامه شامل رباتهای زمینی، پهپادها و حتی یک بالن رباتیک بود که در داخل محیطهای زیرزمینی فعالیت میکردند.
این موضوع با ادعای هواپیمایی که از آسمان تهران بتواند ۱۳۰ متر زیر زمین را اسکن کند متفاوت است.
در نتیجه:
هیچ مدرک معتبری برای نسبت دادن جسم دیدهشده به یک سامانه DARPA با نام 3R3B یا قابلیت ادعایی اسکن ۱۳۰ متر زیر زمین وجود ندارد.
آیا ویدیو با هوش مصنوعی ساخته شده است؟
بررسی تصویری کلیپ نشانه آشکاری از ویدیوی مولد هوش مصنوعی نشان نمیدهد.حرکت دست دوربین، تغییر فوکوس، رفتار نورهای خیابان، motion blur و نحوه خارجشدن چراغها از فوکوس در کل با رفتار یک دوربین واقعی سازگار است.
اما این موضوع با «اثبات اصالت ویدیو» فرق دارد.
فایل موجود نسخه اصلی دوربین نیست و پس از انتشار در شبکه اجتماعی دوباره فشرده شده است. بنابراین یک بررسی forensic کامل از metadata اصلی یا history فایل ممکن نیست.
نتیجه دقیق این است:
در نسخه موجود، نشانه واضحی از تولیدشدن ویدیو با هوش مصنوعی دیده نمیشود، اما این فایل برای اثبات قطعی اصالت و بدونویرایشبودن ویدیو کافی نیست.
آیا این یک «یوفو» است؟
این بستگی دارد منظور از واژه UFO چیست.
اگر UFO را به معنای تحتاللفظی Unidentified Flying Object، یعنی «جسم پرندهای که هنوز شناسایی نشده» به کار ببریم، بله؛ تا زمانی که منشأ آن مشخص نشده میتوان آن را یک مشاهده هوایی ناشناخته دانست.
اما UFO به معنای «فضاپیمای فرازمینی» نیست.
هیچ ویژگی در این فیلم مشاهده نمیشود که نیازمند فناوری ناشناخته باشد: نه سرعت غیرعادی اثباتشدهای داریم، نه مانورهای ناممکن، نه شتاب بسیار زیاد و نه ساختاری که نتوان آن را با اجسام معمول ساخت بشر توضیح داد.
بنابراین این ویدیو هیچ شاهد مثبتی برای منشأ فرازمینی ارائه نمیکند.
نتیجهگیری نهایی
پس واقعاً جسم ناشناس در آسمان تهران چه بود؟ آیا پای یک بشقاب پرنده در تهران به معنای فضاپیمای فرازمینی در میان است؟ خیر؛ این ویدیو هیچ شاهد مثبتی برای منشأ فرازمینی و فناوری ناممکن ارائه نمیکند.
در نهایت، ماجرای جسم نورانی تهران نشان میدهد که تصاویری از نورهای متحرک و رنگی ثبت شدهاند و بادبادک مجهز به LED سازگاری قابل توجهی با این تصاویر دارد. مهمترین نتیجه این است که ناشناخته بودن این جسم نورانی در آسمان تهران در یک ویدیو، لزوماً به معنای «توضیحناپذیر بودن» آن نیست و برای نتیجهگیری قطعی به دادههای مستقل و ویدیوهای اصلی نیاز است.
پس فعلاً چه میتوان گفت؟
آنچه با اطمینان میتوان گفت این است که ویدیو مجموعهای از نورهای رنگی متحرک را در آسمان نشان میدهد.
از این فیلم نمیتوان اندازه، ارتفاع، فاصله یا سرعت واقعی جسم را تعیین کرد. همچنین نمیتوان از روی نورها نتیجه گرفت که یک «سفینه هلالی» یا جسم بسیار بزرگ در آسمان وجود داشته است.
هواپیمای مسافربری معمولی توضیح مناسبی برای آرایش نورها به نظر نمیرسد. پهپاد مجهز به LED ممکن است، اما شواهد کافی برای اثبات آن نداریم.
در میان توضیحهای معمول، یک بادبادک یا سازه سبک مجهز به LED با ویژگیهای قابل مشاهده فیلم سازگاری قابل توجهی دارد؛ با این حال، بدون دستیابی به ویدیوی اصلی، محل دقیق فیلمبرداری و اطلاعات مستقل دیگر، هنوز نمیتوان این شناسایی را قطعی دانست.
ادعاهای مربوط به یک سامانه مخفی DARPA با نام «3R3B» و توانایی اسکن ۱۳۰ متر زیر زمین نیز فاقد منبع معتبر هستند.
بنابراین مهمترین نتیجه این فکتچک شاید ساده باشد:
این تصاویر واقعاً چیزی غیرمعمول از نظر ظاهری نشان میدهند، اما «ناشناخته بودن» آن در ویدیو به معنای «توضیحناپذیر بودن» آن نیست.
برای تبدیل این پرونده از یک مشاهده مبهم به یک شناسایی قابل اتکا، دستکم به نسخه اصلی فیلم، محل و جهت دقیق دوربین و زمان دقیق ثبت نیاز داریم. اگر تصاویر مستقل دیگری از همان جسم و همان زمان از نقطهای متفاوت پیدا شود، حتی میتوان با هندسه ساده فاصله و ارتفاع آن را تخمین زد
