هیچ گاه به خورشید بدون فیلتر مناسب نگاه نکنید. شاید باور نکنید ولی احتمال کوری دلئم در رصد مستقیم خورشید بسیار بالاست. فیلتر مناسب رصد خورشید باید بر روی دهانه ی تلسکوپ نصب شود و نه پشت چشمی تلسکوپ همانند یک فیلتر رنگی ساده.
فیلترهایی که بر روی چشمی تلسکوپ نصب می شوند در طول زمان در اثر حرارت آسیب می بینند و ممکن است که به چشمتان آسیب وارد نمایند. البته خوشبختانه امروزه چنین فیلترهائی رایج نیستند. معمولا دو نوع اصلی فیلتر خورشیدی وجود دارد. فیلترهای مایلار و فیلترهای شیشه ای . مایلارها ورقه های نازک پلاستیک مانند اند که پوششی از فلز بر روی آنها قرلر داده شده و بخش بسیار بزرگی از نور شدید خورشید را بازتاب می کنند و فقط یک صدم درصد از نور رسیده را عبور می دهند .همچنین بخشهایی از طیف که برای بینائی انسان مضر هستند را نیز حذف می کنند. مایلار ها نازک اند و آسیب پذیر تر از فیلترهای ضخیم شیشه ای اند .
فیلترهای مایلار خورشید را سفید رنگ نشان می دهند و لی فیلترهای شیشه ای خورشید را زرد نارنجی نشان می دهند که کمی واقعی تر و طبیعی تر است. فیلترهای مایلار که البته نسبت به نوع شیشه ای خیلی ارزان تر اند خیلی آسیب پذیر تر اند و احتمالا یک عمر برایتان کار نخواهد کرد. اما به علت ارزانی در بین آماتورها خیلی رایج اند . فیلتر خورشیدی تان از هر نوعی که باشد باید بسیار محکم بر روی دهانه تلسکوپتان نصب گردد و نباید در حین رصد تحت هیچ شرایطی از روی دهانه ی تلسکوپ بلغزد و بیفتد. فقط کافیست نور بسیار شدید خورشید پس از چند صد بار تقویت در تلسکوپ در کسری از ثانیه وترد چشمتان گردد تا یک عمر بینائیتان را ار دست بدهید . بنابراین از محکم بودن اتصال فیلتر به دهانه ی تلسکوپ مطمئن شوید. اگر کمی لقی وجود دارد حتما برای اطمینان از چسب نواری استفاده کنید.
فیلترهای شیشه ای همانطور که گفته شد با دوام تراند و خورشید را زرد نارنجی نشان می دهند . فیلترهای خورشیدی را می توان هم بصورت تمام دهنه و هم بصورت کسری از دهانه نصب کرد.
تمام دهانه به این معنی است که فیلتر تمام سطح دهانه تلسکوپ را می پوشاند و در حالت دیگر فقط بر روی بخشی از دهانه تلسکوپ فیلتر نصب می شود.
قرار دادن بخشی از فیلتر بر روی دهانه تلسکوپ ایجاد مشکل خاصی نمی کند و گمان نکنید که فقط بخشی از خورشید قابل روئت خواهد بود.اتفاقی که می افتد این است که نور کمتری وارد تلسکوپ می شود و از تمام دهانه تلسکوپ برای ایجاد تصویر استفاده نمی گردد.
فیلترهای مایلار حتی بصورت ورقه ای هم تولید و عرضه می گردند. با دانستن موضوع فوق می توان به این نتیجه رسید که می توان برای هر تلسکوپی با هر قطر دهانه ای فیلتر مناسب برای آن تلسکوپ را ساخت. مثلا اکثر تلسکوپهای نیوتونی بر روی در پوش اصلی شان درپوش کوچکتری برای رصد غیر مستقیم خورشید دارند که می توان بر روی آن تکه ای مایلار قرار داد و خورشید را بطور ایمن و مستقیم رصد کرد.
نکات ایمنی
قبل از رصد با فیلترهای خورشیدی از سالم بودن آنها حتما مطمئن شوید. مخصوصا نوع مایلار که حساس تر است و نسبت به ضربه آسیب پذیر تر می باشد. فیلتر را جلوی لامپی درخشان گرفته و از سوراخ نیودن آن مطمئن شوید. در مورد فیلترهای شیشه ای نیز از نبود ترک و یا خش مطمئن گردید. اگر فیلتر مایلارتان احیانا سوراخ شده بود می توانید تکه ای چسب برق مشکی بر روی آن سوراخ گذاشته و آن را استفاده کنید.
برای پیدا کردن خورشید در روز از جوینده ی تلسکوپتان نباید استفاده کنید زیرا جوینده نیز همانند تلسکوپ می تواند آسیب به چشمتان برساند. البته می توانید بر روی شیئی جوینده تان نیز از فیلتر خورشیدی مناسب استفاده کنید. ولی راه ساده تری نیز وجود دارد. استفاده از سایه تلسکوپ . هنگامی که سایه لوله تلسکوپ بر روی زمین به کوچکترین حد خود برسد به این معنی است که لوله در امتداد نور خورشید است و به احتمال زیاد خورشید در میدان دید تلسکوپ قابل روئت است. اگر هم خورشید دیده نمی شد فقط به کمی جابجایی برای پیدا کردن خورشید احتیاج است.
توسط فیلترهای خورشیدی ساده می توانید لکه های سطح خورشید را براحتی مشاهده کنید . شراره های خورشیدی و دیگر عوارض سطحی توسط فیلترهای ساده قابل مشاهده نیستند و احتیاج به فیلترهای هیدروژن آلفا می باشد. این فیلترها که البته بصورت تلسکوپهای هیدروژن آلفا هم عرضه می شوند گران قیمت اند . ولی تصاویری بسیار زیبا از سطح خورشید را می توان توسط آنها مشاهده کرد. موسسه آسمان شب نماینده انحصاری کمپانی آمریکائی LUNT سازنده ی تلسکوپهای خورشیدی هیدروژن آلفا در خاورمیانه می باشد . برای اطلاعات بیشتر در مورد این تلسکوپها با ما تماس بگیرید.