حساب کاربری

یا

حداقل 8 کاراکتر

سبد خرید 0

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

رصدخانه‌ی ساده‌ی خانگی

آنچه در این مطلب خواهید خواند

نویسنده: دنیس دی‌چیکو

نویسنده در این مقاله شرح داده است که چطور لانه‌ی سگ را در حیاط خانه‌اش به رصدخانه‌ای دنج و کاربرد ی تبدیل کرده است؛ کاری که شاید شما بتوانید با انباری چوبی و قدیمی انجام دهید.

 

رصدخانه‌های خانگی، همیشه یکی از بخش‌های نجوم آماتوری بوده‌اند. البته در دهه‌ی گذشته این بخش گسترش بسیاری یافته است. شاید یکی از علت‌ها به روش‌ زندگی ما برمی‌گردد. زندگی پر از تنش و فشار که در این میان اگر فرصت اندکی مهیا شود، هنگامی‌که هوا خوب باشد و از مسئولیت‌های روزمره خلاص شده باشید، رصدخانه‌های شخصی در حیاط منزلتان بسیار جذاب خواهند شد.

 آغاز ساده

مانند بسیاری دیگر از ایده‌های بی‌نظیر من، این ایده هم از جای دیگری آمده است. هنگامی‌که کتاب «عکاسی نجومی برای آماتورها» (سال 1921) را می‌خواندم، تصمیم داشتم رصدخانه‌ی بزرگ‌تری بسازم. نویسنده این کتاب، منجم آماتور انگلیسی «اچ.اچ واترز H.H. Waters»  درباره‌ی خانه‌ی تلسکوپی چوبی و ارزانش توضیح داده بود. همین توضیحات پایه‌ و اساس رصدخانه‌ی من شد که موقتاً آن را در حیاط خانه‌ام گذاشتم. پناهگاهی با سقف متحرک پروژه‌ای ساده به نظر می‌رسید و خواسته‌ی من برای ساختن واقعی آن را گسترش می‌داد.

A Simple Backyard Observatory 2
تصویری از کتاب اچ.اچ. واترز که در آن رصدخانه‌ی شخصی و کوچکی را نمایش داده است.

برای ساختن این رصدخانه، سه آخر هفته و چند بعد از ظهر را صرف کردم. اما نکته‌ی جالب‌توجه این بود که چقدر این ساختمان کوچک کاربردی بود، آن‌قدر کاربردی که سال‌ها طول کشید تا رصدخانه‌ی اصلی‌ام را بسازم. من ساعت‌های بسیار شاد و خوبی را در لانه‌ی سگ سپری کردم که ساخت آن اوایل دسامبر سال 1982/1361 به پایان رسید و تا سال 1989/ 1368 از آن استفاده کردم. در این سال رصدخانه‌ی اصلی من بالاخره نخستین نور خود را دریافت کرد.

اقامتگاه دنج و گرم و نرم

با این‌که لانه‌ی سگ فقط 5/1 در 5/2 متر جا داشت،‌ من و ردیفی از کتاب‌ها، اطلس‌ها و لوازم جانبی که من برای رصد به کار می‌بردم را در خود جا می‌داد. علاوه بر این طراحی این رصدخانه به گونه‌ای بود که به اندازه‌ی کافی فضا برای کامپیوتر و مونیتورم داشت و می‌توانست نیاز افرادی که به عکاسی با CCD علاقه‌دارند را هم پاسخ‌گو باشد.

اما این را هم بگویم که این پناهگاه 5/1 متری فقط برای انواع تلسکوپ‌های جمع‌وجور کاسگرین مناسب است. این تلسکوپ‌ها را می‌توان با ستونی در انتهای کم‌پهنای رصدخانه و محور بلند ساختمان که به سمت شمال-جنوب تنظیم شده است قطبی کرد. با این تنظیمات هنگامی‌که تلسکوپ رو به آسمان قرار می‌گیرد و حرکت می‌کند، رصدگر می‌تواند نسبتاً ثابت باقی بماند (مواقعی پیش می‌آمد که چشمی تلسکوپ 11 اینچی اشمیت کاسگرین من به‌طور آزاردهنده‌ای گوشه‌ی دیوار قرار می‌گرفت و من مجبور بودم بیرون ساختمان بایستم و به دیوار تکیه بدهم تا بتوانم ازپشت تلسکوپ به آسمان نگاه کنم).

این رصدخانه‌ای که این‌جا درباره‌اش حرف می‌زنیم و تصاویرش را می‌بینید برای تلسکوپ‌های سمتی-ارتفاعی مناسب نیست چرا که برای استفاده از چنین تلسکوپ‌هایی باید به راحتی به همه‌ی گوشه‌های ساختمان دسترسی داشت. البته می‌توان برای آن‌ها از رصدخانه‌ای با پهنای 5/2 متر مربع استفاده کرد. رصدخانه‌های کوچک‌تر برای تلسکوپ‌هایی مناسبند که می‌توان آن‌ها را از دور کنترل کرد.

نصبِ شالوده‌ی رصدخانه

از ابتدای کار چندین بار بخش‌هایی از رصدخانه را دوباره ساختم. اما اگر بخواهم یک بار دیگر آن را بسازم مطمئناً چند تغییر کوچک در ساختار آن می‌دهم و نخستین قدم برای ایجاد تغییرات، پایه و شالوده‌ی رصدخانه است.

من پایه‌ی رصدخانه را با الوارهای استاندارد و کوتاه 10 × 5 سانتی‌متر گذاشتم و با ضربه‌های چکش سنگینی آن‌ها را در زمین فرو بردم. هنگامی که می‌خواستم رصدخانه را از جای خود بردارم،‌ این الوارها کاملاً از بین رفته بودند. ساختمان شما محکم‌تر و ایمن‌تر خواهد بود اگر از تیرهای چوبی استفاده کنید که با مواد نگه‌دارنده پوشیده باشند و تیرها را در حفره‌هایی فرو کنید که آن‌ها را از بِتُن پر خواهید کرد. نرده‌هایی که در ابتدا از آن‌ها استفاده کردم، الوارهای استاندارد 10 × 5 سانتی‌متر بودند اما به سرعت فاسد شدند و من آن‌ها را با الوارهای 10 × 10 سانتی‌متر پوشیده از مواد نگه‌دارنده عوض کردم.

هر شالوده‌ای که برای اتاقک‌های مخصوص باغ و باغبانی مناسب باشد به کار رصدخانه‌های کوچک هم می‌آید. اشخاصی که در فروشگاه‌های مربوط به لوازم ساختمان کار می‌کنند می‌توانند  شما را در انتخاب بهترین شالوده راهنمایی کنند (دقت کنید که هنگام گفت‌وگو با این افراد بگویید که شالوده را برای ساختن انباری می‌خواهید و نامی از رصدخانه نبرید. زیرا بیشتر مواقع مخاطب شما گیج می‌شود و نمی‌تواند به شما پیشنهاد مناسبی بدهد).

مورد دیگری که در ساختن رصدخانه تغییر می‌دادم چارچوب آن است. در روش ساخت و ساز و استاندارد باید از داربست‌های 40 سانتی‌متری در مرکز ساختمان استفاده کرد، همان روشی که من استفاده کردم. اما استفاده از داربست‌های 60 سانتی‌متری برای چنین ساختمان‌های کوچکی مناسبند و از لحاظ مالی هم اندکی به‌صرفه‌ترند. برای چارچوب سقف هم داربست‌های 60 سانتی‌متری مناسب‌اند اما برای کف رصدخانه چارچوب 40 سانتی‌متری بهتر است.

نهایتاً من برای دیواره‌های رصدخانه از تخته‌چوب‌هایی با کیفیت بیشتر استفاده می‌کردم. با روکش رنگ و پایداری مناسب تخته‌چوب‌های شکلاتی شکل برای مدت طولانی مورد استفاده قرار می‌گیرند اما تجربه نشان داده است که اگر با هزینه‌ی بیشتر از تخته‌های چند لایه برای دیواره‌ها استفاده کنید، از هزینه‌ای که کرده‌اید راضی خواهید بود. مخصوصاً اگر نخواهید هر سال آن را دوباره رنگ بزنید یا بتراشید. البته تخته‌های شکلاتی‌شکل ارزان هنوز هم برای کف ساختمان یا سقف مناسبند به شرطی که سقف را با آسفالت یا ماده‌ی مناسب دیگر بپوشانید.

سقف

رصدخانه‌ی من هفت لایه‌ی 5/1 در 5/2 متری مواد ساختمانی نیاز داشت. کف و دو دیوار بلند آن فقط به یک لایه نیاز داشتند در حالی‌که برای انتهای دیوارها نیم‌ لایه از مواد را استفاده کردم. هر نیمه از سقف و دیوارهای مربوط به آن هم یک لایه مواد نیاز داشتند. هفت لایه در کل برای بخش شمالی سقف و صفحه‌ی تاشو جنوبی استفاده شد و باز هم برای ساختن قفسه در رصدخانه مواد لازم باقی ماند.  چارچوبی که برای همه‌ی بخش‌ها به کار بردم 5 × 10 سانتی‌متر بودند البته به‌جز چارچوب کف رصدخانه که 5 × 15 سانتی‌متر بود. در ورودی 1 × 5/1 متری (در بخش شمالی ساختمان) پشت رصدخانه قرار داشت.

A Simple Backyard Observatory 3
مراحل ساخت پایه و اساس رصدخانه

سقف روی هشت بلبرینگ می‌چرخید که درواقع برای درِ ورودی گاراژ ساخته شده بودند. در چنین حالتی حتی هنگامی که برف می‌بارید،‌ سقف به‌آسانی حرکت می‌کرد. البته در طراحی اصلی،‌ من از ریل‌های U-شکل که از پروژه‌ی قبلی‌ام باقی‌مانده بود استفاده کردم. چرخ‌ و ریل‌های درِ گاراژ جایگزین مناسبی‌اند با این حال من نتوانستم آن‌ها را در فروشگاه ابزارهای ساختمانی نزدیک به خودم پیدا کنم.

در طرحی که من در نمودار بالا پیشنهاد داده‌ام از ریل‌های نبشی آلومینیومی استفاده شده است که در دسترس‌اند. چهار ریل 5/2 متری را از چوب‌های نازک درِ انبار ساختم که کار تحمل وزن حرکت چرخ‌ها را بر عهده دارند. یک نبشیِ چوبی زاویه‌دار هم در بالای چرخ‌ها قرار می‌گیرد تا از بلند شدن سقف بر اثر بادهای شدید جلوگیری کند.

در مواقعی که یخ و برف لایه‌های سقف را می‌پوشاند، یک گزینه‌ی مناسب این است که نوار گرم‌کننده‌ی الکتریکی را پشت میله‌های آلمینیومی قرار دهید. این نوارها را برای جلوگیری از یخ‌زدگی لوله‌های آب می‌فروشند که معمولاً در بخش‌های بیرونی ساختمان مورد استفاده قرار می‌گیرند. من عادت داشتم که با پیچ‌گوشتی تکه‌های یخ را از لابه‌لای شیارهای رصدخانه‌ام دربیاورم و بسیار جالب بود که تکه‌های یخ بسیار سفت و سخت بودند. با این‌حال اگر بخواهم دوباره چنین ساختمان کوچکی بسازم حتماً از نوار گرم‌کننده استفاده می‌کنم.

A Simple Backyard Observatory 4 1
طرح‌هایی از بخش‌های داخلی ساختمان رصدخانه

ابتدای کار بسیار نگران بودم که رصدخانه را با سقف متحرک عایق نگه‌دارم اما نگرانی‌های من بیهوده بود. فقط در هوای بارانی که به شدت باد می‌وزید مقدار اندکی باران از درزهای رصدخانه وارد شد. البته برای من که مشکلی ایجاد نکرد اما اگر شما بخواهید، می‌توانید از نوارهایی در شیارها استفاده کنید که مانع عبور آب به فضای داخل رصدخانه می‌شوند.

 

 

 

 

 

 

تغییرات نهایی

DSC05289 1سقف رصدخانه در سمت جنوب کاملاً آزاد است تا بتوان در هنگام رصد، آن را از دیواره‌ی جنوبی جدا کرد و روی ریل تا انتهای شمالی حرکت دارد. دیواره‌ی جنوبی رصدخانه به شکل پانلی ساخته شده است که می‌توان آن را در هنگام رصد به سوی بیرون تا کرد تا تلسکوپ به سوی افق جنوبی دید داشته باشد. فضاهای بین دیواره‌ها به‌طور غیرمنتظره‌ای برای نگه‌داری از نقشه‌ها و کتابچه‌های رصدی مناسب از آب درآمدند. وقتی قرار است در محیطی بسیار فشرده، کاری را انجام دهید، شگفت‌انگیز است که چقدر خوب می‌توان از کوچک‌ترین فضاهای گوشه و کنار استفاده کرد. این‌که می‌توانیم در حالی که پشت چشمی نشسته‌ایم دست‌مان را دراز کنیم و هرچه لازم داریم برداریم، بسیار عالی است!

شروع کنید

ساختن رصدخانه‌ای مانند لانه‌ی سگ چقدر دشوار است؟ برای هرکس با مقداری مهارت، به نظر پروژه‌ی ساده‌ای می‌آید. من فکر می‌کنم اگر بتوانید نوار متر، اره و چکشی داشته باشید و بدانید که می‌توانید آن را بسازید پس در ساختن رصدخانه موفق خواهید شد. کتاب‌فروشی‌ها پر از کتاب‌های راهنمای نجاری و راهنما برای ساختن چنین چیزهایی است. مطمئناً من فقط  خانه‌ای ساده را به شما پیشنهاد داده‌ام، از آن نوع کارهایی که تا به حال انجام نداده‌اید.

 

منبع: www.skyandtelescope.com

امتیاز شما به این مطلب
ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

تصویر موسسه طبیعت آسمان‌شب

موسسه طبیعت آسمان‌شب

مؤسسۀ طبیعت آسمان شب مجموعه‌ای علمی و فرهنگی است که از مهرماه ۱۳۸۱ با مدیریت بهرنگ امین‌تفرشی فعالیت پیوسته‌اش را آغاز کرده‌است. این مؤسسه با در اختیار داشتن گروهی متخصص و متعهد در حیطه‌های مختلفی از دانش نجوم و طبیعت در حال فعالیت است که این موارد از تهیه ابزارهای نجومی، تدوین منابع آموزشی، ارائۀ آموزش‌های لازم به علاقمندان نجوم و ستاره‌شناسی گرفته تا انجام فعالیت‌های گسترده در زمینه احداث و تجهیز رصدخانه‌های شخصی و دانشگاهی، ساخت ابزارهای روزآمد آموزشی مانند آسمان‌نما و ربات‌های آموزش‌دهنده و … را پوشش می‌دهد.

جدیدترین محصولات

پیشنهادهایی برای شما

Original price was: 11,900,000 تومان.Current price is: 10,000,000 تومان.

دوربین دیجیتال تلسکوپی 50x

Original price was: 28,000,000 تومان.Current price is: 25,000,000 تومان.

دوربین دوچشمی نایت اسکای مدل MS 20x70

Original price was: 24,200,000 تومان.Current price is: 23,500,000 تومان.

دوربین دوچشمی شکاری اشتاینر مدل Observer 10x42

Original price was: 12,300,000 تومان.Current price is: 11,500,000 تومان.

دوربین دوچشمی سلسترون مدل SkyMaster 25x70

Original price was: 8,900,000 تومان.Current price is: 7,000,000 تومان.

دوچشمی بوشنل مدل H2O 12x42

Original price was: 8,500,000 تومان.Current price is: 7,000,000 تومان.

دوچشمی بوشنل مدل H2O 10x42

Original price was: 8,900,000 تومان.Current price is: 7,000,000 تومان.

دوچشمی بوشنل مدل H2O 7x50

Original price was: 10,500,000 تومان.Current price is: 9,800,000 تومان.

دوربین دوچشمی سلسترون مدل SkyMaster 12x60

مطالب مرتبط

انتخاب دوربین دوچشمی برای نجوم

سرعت نور چقدر است؟

سرعت نور چقدر است؟

انواع مختلف میکروسکوپ و کاربرد هر کدام چیست؟

انواع مختلف میکروسکـوپ و کاربرد هر کدام چیست؟

ستاره رشته اصلی تعریف و چرخه عمر

ستاره رشته اصلی تعریف و چرخه عمر

مقایسه محصولات

0 محصول

مقایسه محصول
مقایسه محصول
مقایسه محصول
مقایسه محصول